| |
Mai rā anō kua tuhituhi
rātaka te tangata kua tuhituhia hoki he kōrero
mō ngā mahi, ngā kaupapa, ngā moemoeā,
ngā whakaaro me ngā rongonga. Nōnāia
tata tonu nei i mōhiotia ai te kaha o tēnei
taputapu hei pare atu i ngā momo mahara mamae.
He nui ngā tangata e mahi pēnei ahakoa ō
rātou whakaaro.
He tāu noa he tiki pepa, pene
rākau, pene rānei, ka tīmata ai ki te
tuhituhi. Tuhia ahakoa te aha, tuhia ahakoa ō whakaaro.
Ehara i te mea me mārama rawa. Ehara i te mea me
pono. Ehara i te mea me whakangahau. E pai ana te hoki
atu hoki atu. He ahakoa rā i tuhituhia ai māu
anake. Nāu motuhake.
Kaua noa koe e māharahara mō
te tohu ā-tuhi, ki te whakatakoto tika rānei
o te kōrero, ki te tuhi tika rānei i te kupu,
te pene tau, te tuhi ātaahua rānei, te tuhi
hāngai rānei ki te rārangi. Ka taea te
tuhituhi karakara noa ki te whārangi katoa mēnā
ka pai kē atu tō āhua i tēnā.
Kaua e whakatikatika i ō hē. Me tuhi noa.
Tuhia ka whakarapa pikitia rānei kupu rānei
ki tō pukapuka mēnā hiahia koe. Tuhituhi
noatia. Ahakoa te aha.
Ko te nuinga o ngā tāngata
kei te pupuri muna i ā rātou tuhinga ake.
Kia kaua te matatapu o te rātaka e pokaina e wai
ake. Kāre he here whakaatu ai koe i ō tuhituhi
ki te tangata otirā kei a koe te tikanga. Tuhia
mai he tohutohu ki mua tonu o tō pukapuka e kī
ana "He matatapu ēnei kōrero. Māku rā
anō e whakaae atu ka pānuihia. Kia ora!".
Ki ētahi tāngata he āwhina, he pai hoki
te tohatoha tuhituhi ki te whānau, ki ngā
hoa rānei, ki ngā kaimahi hauora rānei.
Kei te tangata anō mō tēnei tikanga.
He mea nui te whakarite wā ia
rā ki te tuhituhi pukapuka. Ka mahi mōatatia
pea i te atatū i te pō rānei i mua i
te moe. Kei a koe mō te hia roa koe e tuhituhi
ai. He pai ki ētahi tāngata te whakarite taima.
Ka taea e koe te tuhituhi i tō pukapuka ahakoa
te wā - ia rā, ia wāhanga o te rā,
ia wiki, i mua i te moe, i tō ohonga ake, i muri
i te hapa, kei tō hiahia anō rā--kei
a koe te tikanga. Ehara i te mea me tuhituhi pukapuka
rawa koe mō ake tonu atu - me mahi ki tāu
e hiahia ai.
Kei a koe mō te tere o tō
tuhituhi, he tino tere rānei, he tino pōturi
rānei. Ka taea e koe te tuhituhi inā noa te
nui inā noa rānei te iti. Ka taea e koe te
tuhituhi rotarota, whiti, tuhinga poto, pukapuka, pukapuka
iti, he pakiwaitara, kōrero tūturu rānei,
tuhinga mōu ake, tuhinga mō tētahi atu,
hiahiatanga, wawata, moemoeā, whakapono, aroha,
kino,aha atu. Ka rite tonu ia wā ka tino rerekē
rānei.
Rapua he wāhi huna haumaru mō
tō pukapuka, pēnei i tō toroa kākahu,
ki runga rānei i tētahi whata teitei. Te tikanga
ka aronui ētahi atu e noho ana i tō kāinga
kia noho matatapu tonu tō pukapuka.
Mēnā e uaua ana te tīmata
ki te tuhi pukapuka, whakautua mai ētahi o ngā
pātai e whai ake nei:
- Mēnā kei au te tikanga mō taku oranga,
me pēhea kē rā te āhua?
- He aha ōku mea E PAI ANA KI AHAU?
- He aha kei te pai ki ahau i tēnei ra?
- He aha i pōuri ai ahau i tēnei rā?
- He aha te whakakoa me te whakahari i ahau i tēnei
rā.?
- He aha ngā pōraru i taku oranga?
- He aha te mea whakakoa i ahau? Ko wai aku tino hoa?
- Tuhia he reta ki tētahi tangata e hiahia ana
koe ki te whakahē me tō mōhio ehara
i te mea pai hei mahi, ka tuhi rānei ki tētahi
tangata kāore i te wātea.
- Tuhia he reta ki a koe ake anō nei ko koe tonu
tō tino hoa. Whakarārangitia mai ngā
mea tino pai i tēnei rā (marama, tau, tō
oranga).
- Ko te mea pai rawa atu i pā mai ki au ko:
- Ko te mea tino kino rawa atu i pā mai ki au
ko:
- Kei te hiahia noho ora tonu au nā te mea:
|
|