|
Kua kitea pea e koe arā ētahi
tino mea kia mahi e koe i ia rā e ora ai koe. Mā
te tuhituhi me te maumahara i ia rā kia mahia aua
mea nei e ora pai ai koe. Mā te mahere whakatika
i ia rā koe e kite ai i aua mea kia ora ai tō
hauora ā ka whakarite pērā ngā mahi
o te rā. Anō rā mēnā kei te
pai ngā whakahaere mō tētahi wā
roa ka tūpono kua hē tō āhua me
whai wāhi maumahara i aha ai koe i mua i piki ai
tō ora. Mēnā kei te "hē tō
ngākau", kāore e kore ka kitea e koe te mea
"kāore i mahia" ki tō Rārangi Tiaki o
ia Rā.
Kei pōhēhē koe he moumou
he ngāwari rawa rānei te whakamahi i te Rārangi
Tiaki o ia Rā ka whakarērea e koe. I whakakorea
tēnei wāhanga rerenga whiti.
I runga i te kono tuatahi tuhia tō
Rārangi Tiaki o ia Rā. Whakaurua atu ki tō
kōpaki me ētahi atu pepa tapae atu.
Ki te whārangi tuatahi, whakaahuatia
mai tō ake āhuatanga e ora nā koe. Tākina
rārangitia. Ko ētahi kupu whakaahua e whakamahia
ana ko ēnei:
| |
mātau
ngākau hari
nui te kōrero
māhorahora
tarakaka
ngangahau
kori
hihiri
ngākau manawa reka
tangata tinihanga
ngākau nui
atawhai tāngata
nanawe
hahana
tinana hauora
ngākau rorotu
ngākau whakaaro
ngākau takohanga
māia
taea |
|
pākīkī
tautoko
ngākau hūmarie
ngākau tohetohe
ngākau uaua
ngākau hīkaka
ngākau hīhiko
ngākau ako tere
āta whakaaro
ngākau tau
ngākau marie
āio
mārie
whakamā
whakamomori
nguengue
hānguengue
ngohengohe
hā ngāwari
pukumahi |
Mēnā kei te hē
kē tō āhua he pai tonu te mahara ki te
āhua "o te ora".
Whakamahia te whārangi
whaimuri mai hei whakarārangi i ngā mea hei
mahi māu ia rā e pai ai tō ngākau.
He rerekē mō tēnā mō tēnā
ō tātou.
E whai ake nei ko ētahi
whakaaro (whakarerekētia te rahi me te wā
kia tika ai mōu):
- kia toru kai hauora kia toru kai paramanawa hauora
- inuhia kia ono ngā karahe wai e 8 aunihi
- kaua e kai kawhe, kai huka, kai otaota, inu waipiro
- me mahi korikori ā-tinana mo te haurua haora
- me puta ki waho pāinaina ai mō te haurua
haora
- kainga ō rongoa
- kainga ō huaora
- kia rua tekau meneti e whakangā ana, e tau
mārire ana
- kia tahi tekau mā rima meneti e tuhituhi ana
i taku pukapuka
- kia haurua haora e mahi ngahau ana, e mahi whakatau
ana, e mahi waihanga ana rānei
- kimihia he hoa pono hei manaaki i a koe
- kōrero tahi me tō hoa rangatira mō
tētahi tekau meneti
- pātai i a koe anō: kei te aha taku tinana,
taku ngākau, me taku wairua
- haere ki te mahi mēnā he rā mahi
(e tuhi ana ētahi tāngata i ā rātou
rārangi tiaki mō ia rā rā kāore
rātou i te mahi)
I te whārangi whai
ake ( i ō kōrerotanga tuatahi) takina he rārangi
whakamōhio atu mō ngā mea hei mahi pea
māu. Mā te pānui i taua rārangi
nei i ia rā e whakahāngai i āu mahi.
Tēnā pea hei mahi
māku (he pai rānei hei whai atu):
- he romiromi
- he wā ki taku kaitohutohu, ki taku kaiwhakahaere
kaupapa, aha atu
- whakaritea he wā hui ki taku kaimanaaki hauora
- he wā ki te taha o tētahi hoa pai " he
wā roa ake ki te taha o taku hoa rangatira
- toro atu ki taku whānau
- he wā ki te tamariki, ki te mōkai rānei
- tohutohu tahi me aku hoa
- kia roa ake te wā moe
- mahi tahitahi kāinga
- hokohoko kai
- horoi kākahu
- he wā ki a koe ake
- whakaritea he mahi pai mō ngā rā
whakamutunga o te wiki
- whakaritea he mahi pai mō te ahiahi pō
- tuhia ētahi reta
- whakamaharatia te rā whānau, te huritau
rānei o tētahi kaupapa
- kaukauhia he wai wera koropupū
- haere ki tētahi hīkoi roa, tētahi
atu mahi rānei ki waho (te houhake māra,
te hī ika, aha atu.)
- whakaritea he kaupapa hararei
- waea atu ki taku kaitautoko
- haere ki tētahi hui tekau mā rua ngā
mahinga koia rānei ki te rōpū tautoko
Ko tēnei te wāhanga
tuatahi o te pukapuka. Ka pau nei te kiko i a koe whakarērea
ngā whārangi ka tuhi anō i tētahi
rārangi hou.
Ka tino miharo koe i tō
ngākau ora nā te whaiwhai haere noa i ēnei
mea ngaki oranga mōu ake.
|